zondag 13 maart 2016

Hallo, wij zijn mensen

Door alle ontwikkelingen van de laatste jaren zijn er veel spanningen ontstaan in onze samenleving en iedereen lijdt daaronder, ongeacht hun afkomst. Ik ben zelf van gemengde afkomst en weet uit eigen ervaring wat het betekent om gediscrimineerd te worden. Als kind, in een tijd waarin hier heel weinig mensen van buitenlandse afkomst woonden werd mij gevraagd waar ik vandaan kwam. Nu weet ik inmiddels dat er overal op de wereld door elk volk gediscrimineerd wordt op basis van etniciteit, religie of anderszins. Het is een onhebbelijkheid waar vrijwel iedereen zich van tijd tot tijd helaas aan schuldig maakt.

Ook oorspronkelijke Nederlanders discrimineren elkaar op individueel en groepsniveau. Nog niet zo lang geleden was het niet gewenst dat mensen van verschillende geloofsovertuiging of milieu met elkaar trouwden. En een Limburger is toch minder Nederlander dan iemand uit de Randstad. Op individueel niveau wordt iemand met bijvoorbeeld rood haar of te dik is gepest, enzovoort. Zo steekt de mens kennelijk in elkaar: wat niet helemaal eigen is en/of aan onze normen voldoet is niet oké. Ik denk dat daar voornamelijk angst aan ten grondslag ligt. En het is zeer bevrijdend wanneer je daar zo open over kunt zijn dat de angst overwonnen wordt. Zelfreflectie, humor en het vermogen tot (jezelf) relativeren zijn hiervoor de basis ingrediënten.

Bijzonder aan de mens is ook dat hij zich enerzijds wil onderscheiden ten opzichte van de ander en tegelijkertijd de neiging heeft om een groep van gelijkgestemden te vormen om zich meer zeker te voelen. Het ideaal is wanneer iedereen zich volledig bewust zou zijn van zijn of haar uniciteit en zonder angst voor afwijzing de ander durft te ontmoeten. En niet alleen maar groepjes vormt voor de saamhorigheid of gedeelde interesse.

Persoonlijk vind ik dat onze cultuur hierin al grote stappen heeft gemaakt in de afgelopen 50 jaar.

We hebben ons bevrijd van religieuze dogma's, opgelegd door kerkelijke autoriteiten en voor een deel de zogenaamde klassenverschillen genivelleerd. Het resultaat is een grote mate van individuele vrijheid in meerdere opzichten. Er wordt ons ten opzichte van vroeger weinig meer opgelegd. We mogen zelf kiezen hoe we ons willen ontwikkelen en worden daarbij geholpen door een breed aanbod van faciliteiten. Ik beschouw deze vorm van samen leven als een groot goed en het getuigt van een relatief hoge vorm van beschaving. Dat we hierin zoekende zijn naar nieuwe referenties om ons leven in goede banen te leiden en in dit proces regelmatig de weg kwijt raken is evident. Dat is inherent aan elk ontwikkelingsproces en wil geenszins zeggen dat we verkeerd bezig zijn en terug moeten keren naar versleten waarden.

Dat onze cultuur sterk hedonistische trekjes heeft gekregen is een van de betreurenswaardige gevolgen van de verkregen vrijheid. Het is duidelijk dat we als gemeenschap geestelijke leiding missen. Heel veel mensen zijn daar naar op zoek. Ik ben ervan overtuigd dat we die op deze weg ook zullen vinden. Niet in de vorm van een nieuwe religie en ook niet door een oude nieuw leven in te blazen. Maar door verbinding te maken met ons hoger zelf, degene in ieder van ons die liefde voor onszelf en elkaar als hoogste doel in ons leven ziet. Degene die wil verbinden en verdraagzaam en zorgzaam is naar de ander. Alle wereldreligies hebben die mens als ideaalbeeld gesteld. En hun grondleggers herinneren wij ons omdat zij leefden zoals zij spraken. Zij lieten ons zien dat wij wel degelijk in staat zijn om onze lagere neigingen te overwinnen. Niet door slaafse geboden, gedicteerd door zogenaamde religieuze leiders die zelf niet in staat zijn te leven waarover ze preken. Maar door ze bij onszelf te houden en vanuit zelfacceptatie en respect het innerlijk evenwicht te vinden.

Tekenend hierbij is dat parallel met de ontkerkelijking sinds de jaren 60 het socialisme zich ontwikkelde, mijns inziens het bewijs dat de mens zonder kerkelijke leiding juist humaner wordt jegens elkaar.

De meeste oorlogen uit de geschiedenis waren godsdienst oorlogen, mensen die elkaar bevochten vanwege een verschillende geloofsovertuiging. En op dit moment doen mensen elkaar nog steeds op die basis verschrikkelijke dingen aan. De komst van de Islam in onze cultuur roept pijnlijke herinneringen op aan de christelijke dogma's waar mensen hier vroeger onder gebukt gingen. De pastoor die langs kwam om te vragen wanneer er weer een kind in opkomst was terwijl je er al zeven had en ze nauwelijks kon voeden, om maar een voorbeeld te noemen.

Elke door mensen gecreëerde geestelijke hiërarchie in de vorm van een religieus instituut leidt onvermijdelijk tot onderdrukking van de gelovigen en afwijzing van andersdenkenden, dat heeft de geschiedenis vele malen bewezen.

Geloven moet zich beperken tot het privédomein van de mens. Zodra je probeert een ander te overtuigen van je eigen geloof, toon je geen respect voor de ander en handel je in strijd met de beginselen van elke religie, namelijk het ontwikkelen van je hogere zelf en van daaruit liefdevol en verdraagzaam zijn naar je medemens. Bovendien bewijs je daarmee slechts dat je nog niet voldoende overtuigd bent van je eigen geloof en daarom je lager zelf projecteert op de ander.